نەوەد ساڵە كوردستان لەنێو دەوڵەتی عێراقدا لە حاڵەتی بەرگری و كاردانەوە بووە. كورد بۆ پاراستنی خۆی تێكڕای بریتەكانی تاقی كردووەتەوە هەر لە شێوازە ئاشتیخواز و سیاسییەكان و دانوساندنەوە بگرە هەتا شۆڕش و شەڕ و بەرگریكردن لەخۆی. هاتنی ئەمەریكا و دەستوور و ڕێككەوتن و تەوافوق و ڕێگە یاساییەكانیش چارەی گرفتەكانی نەكرد و بگرە كێشەی قووڵتریش سەریهەڵداوە و ئاسۆكانیش بەهیچ شێوەیەك ڕوون نین كە عەقلییەتی نكۆلیكاری بەغدا وا لە كوردستانیان بكات بە ئاسوودەیی لەنێو دەوڵەتی عێراقدا بژیین.
نەوەد ساڵە قسە لەسەر ئەوە دەكەین چۆن قەناعەت بە بەرانبەرە ڕووگرژەكەمان بێنین ئێمەیش شەریكین و خاوەنی ئەو وڵاتەین. زۆر كەم لەسەر ئەو بریتانە دواویین كە چارەنووسێكی جیا لە دەوڵەتە پڕكێشەكەی عێراقمان هەبێ. ئێستاكە جیهان و ناوچەكەمان بە دۆخێكی هەستیار و چارەنووسسازدا تێدەپەڕێت. ئەو گۆڕانكارییانە سیمای جیوگرافی و سیاسیی جیهان دەگۆڕێت. ئەگەر كورد بڕوای بەخۆبێت دەتوانێ ببێت بە بەشێك لە پڕۆسەكە و دەستی لە نەخشاندنی سیمای نوێی ناوچەكەدا هەبێ.
هەڵەیەكی كوشندەیە تەنیا چاو ببڕینە بریتە تاقیكراوەكانی دانوساندن و دیالۆگە كاتییەكان و پشت بە دەستپێشخەرییە بێئەنجامەكان ببەستین. هەڵەیەكی ستراتیژییە تەنیا دڵی خۆمان بە موسەكیناتی كاتی ببەستین و دووبارە و چەندبارە بگەڕێینەوە خاڵی سفر لەگەڵ حاكمەكانی بەغدادا. لایەنە سیاسییە كوردی و میدیا و ڕاگەیاندن و بەشێكی لە ڕۆشنفكران پێویستە تێڕوانینێكی ستراتیژییان بۆ ئاییندەی كورد نەك تەنیا لە عێراق بەڵكو لە ناوچەكە و جیهانیشدا هەبێ. ئەگەر سەرەتاكانی هەموو سەدەیەك وەك دەرفەت بۆ كورد سەیر بكرێت ئەوە سەرەتاكانی سەدەی بیستویەك ئەو هەلە ڕەخساوە كورد بە جۆرێكی دی بیر بكاتەوە و چیتر لە هەڵوێستی كاردانەوە و بەرگریدا نەبێت.
بڕیارەكەی سەرۆكی هەرێم لەبارەی ناوی ناوچە كوردستانییەكانی دەروەی هەرێم كە دوابەدوای سەردانە مەیدانییەكەی بوو بۆ بەسەركردنەوەی هێزی پێشمەرگە دەكرێ وەك دوو هەنگاوی گرینگ سەیر بكرێن و بۆ یەكەمجاریشە لە دوای 2003ـیەوە بەهۆیانەوە هەرێم لە حاڵەتی كاردانەوە و بەرگریدا بەرەوە دەستپێشخەری و كردەی ستراتیژی هەنگاو دەنێت.
ڕەنگە ئەو دوو هەنگاوەی سەرۆكی هەرێم بەلای هەندێ كەسەوە بە یاساشكێنی و گرژكردنی بارودۆخەكە لێك بدرێتەوە و بەڵام لە ڕاستیدا هێمایەكەی ڕوونە بۆ فەهمێكی ستراتیژی بۆ لێكدانەوی ڕووداوەكان و سەلماندنی بوونی ئیرادە و هێزی كوردە كە جگە لە بەغدا شوێنێكی دیكەیش هەیە دەتوانێ بڕیار لەسەر ڕێڕەوەی مەسەلەكان بدات. بڕیارەكەی سەرۆكی هەرێم لەبارەی ناونانی ناوچە كوردستانییەكان بایەخدار و پێویستە گشت لایەك پاڵپشتی لێ بكەن چونكە:
یەكەم:
ئەو بڕیارە كوردستان لە هەڵوێستی كاردانەوە دەباتە هەڵوێستی دەستپێشخەریی ستراتیژییانە.
دووەم:
ئیرادەی جێبەجێكردنی ماددەی 140 لای هیچ یەك لە لایەنە سیاسییە عەرەبییەكان نادیترێت بەڵكو هەوڵی جیددی دراوە بۆ ئەوەی واقعێكی سەربازی بەسەر ئەو ناوچانەدا بسەپێنن بۆ ئەوەی زەمینە بۆ نەهێشتنی یەكجارەكیی كورد لەو ناوچانە خۆش بكەن.
سێیەم:
سەرباری پێشێلكردنی دەستوور لە لایەن حكوومەتی عێراقەوە بڕیارەكەی سەرۆكی هەرێم پێشێلكردنی دەستوور نییە چونكە بڕیارێكە تەنیا نێوخۆی كوردستان دەگرێتەوە و دەچێتە چوارچێوەی سەلاحیاتی هەرێمەوە.
چوارەم:
بڕیارەكە ڕاستكردنەوەی هەڵەیەكی سیاسییە كە لە دۆخێكی دژوار و لە ژێر گوشاردا ئەنجام دراوە. باشترین تەوقیت بۆ ئەو ڕاستكردنەوەیە ئێستاكەیە چونكە زرووفی زاتی و بابەتی و هەرێمایەتیی لەبارە بۆ ئەوەی ببێتە ئەمری واقع و زەمینەیش بۆ دەستپێشخەریی دیكە فەراهەم ببێت.
پێنجەم:
بڕیارەكە وەڵامدانەوەیەكە بۆ ویستی شەقامی كوردستانی و داواكاریی كوردستانیانی نیشتەجێی ناوچە كوردستانییەكانە لە دەروەی هەرێم. لایەنە سیاسییە كوردییەكان دەبێ ئەو ڕاستییە قبووڵ بكەن ویستی خەڵك و هەڵوێستی نەتەوەیی شەقامە هێڵە گشتییەكانی كاری سیاسی دادەڕێژێت.
لەو میانەدا گرینگترین خاڵ كە پێویستە لایەنە سیاسییە كوردییەكان ڕەچاوی بكەن پاڵپشتیكردن و كاركردنە بەو دەستپێشخەرییەی سەرۆكایەتی هەرێم. ئەوان نابێ دەستپێشخەرییەكی لەو چەشنە بە سەركەوتنێك یان دەستكەوتێك بۆ لایەنێكی سیاسیی دیاریكراو و گۆشەگیربوونی خۆیان لێك بدەنەوە. پێویستە حزبە سیاسییە كوردستانییەكان ببن بە بەشێك لە پلانی ستراتیژیی هەرێم و پاڵپشتی بن و پشكیان تێیدا هەبێ. هەر هەڵوێستێكی دی لە بەرانبەر ئەو بڕیارە ڕاستەوخۆ زیان لە بەرژەوەندییە باڵاكان دەدات و لەوەیش بترازێ پێگە و میسداقییەتییان لەنێو جەماوەری كوردستان كەم دەكاتەوە.